Vandaag de dag betekent inzetbaar blijven meer dan alleen het bezitten van een diploma. Het vraagt om aanpassingsvermogen, nieuwsgierigheid en een voortdurende inzet voor ontwikkeling.
In de recente publicatie Een Leven Lang Ontwikkelen: de vitale dubbelrol van het hoger onderwijs brengt de Nederlandse hoogleraar dr. Marian Thunnissen een overtuigende en urgente boodschap: een leven lang leren (LLO) moet een structureel onderdeel worden van zowel onze werkomgevingen als onze onderwijssystemen. Zij stelt dat instellingen voor hoger onderwijs de kans hebben om een dubbele rol te vervullen: niet alleen als kennisaanbieders, maar ook als werkgevers die actief een leercultuur binnen hun eigen organisatie bevorderen.
De Rol van het Hoger Onderwijs: Van Diplomafabriek naar Innovatiepartner
Werk je bij een onderwijsinstelling? Dan kun je jouw kennis verder inzetten om andere organisaties te helpen hun medewerkers ontwikkelkansen te bieden. Thunnissen stelt voor dat deze instellingen de werkvloer op gaan om werkenden te ondersteunen bij het verdiepen van hun vaardigheden en inzichten.
Dit vereist meer dan alleen flexibele, kortdurende en praktijkgerichte leermodules. Het vraagt om échte samenwerking met werkgevers om werkomgevingen te verbeteren die aansluiten bij academische vakgebieden. Ook betekent het dat onderzoek toegankelijk wordt gemaakt voor professionals, en dat co-creatie wordt omarmd als middel voor zowel kennisontwikkeling als praktische verandering.
Tegelijkertijd moet het hoger onderwijs het goede voorbeeld geven. Instellingen zouden een cultuur moeten creëren waarin hun eigen medewerkers worden aangemoedigd en ondersteund om voortdurend te leren. Ironisch genoeg rapporteert slechts 30–40% van de medewerkers in het hoger onderwijs dat zij werken in een omgeving die actief leren, reflectie of kennisdeling ondersteunt (Thunnissen, 2025).
Waarom Een Leven Lang Leren Ertoe Doet
Een leven lang leren wordt vaak neergezet als individuele verantwoordelijkheid. Maar Thunnissen herinnert ons eraan dat het doel breder is. Het gaat erom mensen toe te rusten om betekenisvol bij te dragen aan de samenleving. Onze gezamenlijke toekomst hangt af van professionals die zich blijven ontwikkelen, samenwerken en innoveren gedurende hun loopbaan.
Toch blijft de deelname aan scholing ongelijk verdeeld. In Nederland erkent de overheid de urgentie en het belang van LLO. Maar de uitdagingen blijven bestaan. Uit gegevens van de Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden (NEA) van TNO en CBS blijkt dat de scholingsdeelname stabiel is gebleven: 53% van de werkenden en 15% van de niet-werkenden volgde in de afgelopen twee jaar een werkgerelateerde cursus, waarbij korte cursussen van minder dan 40 uur het meest voorkwamen (Thunnissen, 2025). Verontrustend is dat 30% nog nooit een werkgerelateerde training heeft gevolgd (Thunnissen, 2025).
Bepaalde groepen—flexwerkers, oudere werknemers, lager opgeleiden en mensen in het midden- en kleinbedrijf—blijven structureel achter in scholingsdeelname. De meest genoemde belemmeringen? Een slechte werk-privébalans, hoge werkdruk en financiële beperkingen. Een gebrek aan leer- en ontwikkelmogelijkheden kan bovendien leiden tot meer verloop, omdat medewerkers elders naar groei zoeken.
Wat vaak over het hoofd wordt gezien, is dat leren niet altijd formeel of duur hoeft te zijn. Medewerkers groeien ook door echte uitdagingen op te lossen en nieuwe werkwijzen te proberen in hun dagelijkse werk. Ze willen dat leren nuttig, persoonlijk en ingebed in de praktijk voelt—niet slechts een vinkje op de checklist.
Effectieve Leer- en Ontwikkelpaden Creëren op de Werkvloer
Hoe kunnen organisaties en leiders een leven lang leren verankeren in hun dagelijkse processen?
Het begint met het verleggen van de focus van formele training naar alledaagse leerervaringen. Bij NEV zien we al jaren in onze data-gedreven adviespraktijk dat duurzame ontwikkeling vaak niet begint met grote programma’s, maar met betekenisvol werk, gestructureerde reflectie en ruimte om te groeien.
Vijf praktische stappen om een leerrijke cultuur te stimuleren:
-
Ontwerp taken die leren stimuleren
Geef medewerkers autonomie, afwisseling in opdrachten en ruimte om te experimenteren. Werk moet aanvoelen als een springplank, niet als een herhalende cyclus. -
Integreer leren in het werk zelf
Plan tijd in voor peer feedback, meelopen met collega’s, mentoring of project-evaluaties. Leren gebeurt in dialoog en gedeeld inzicht. -
Richt je op doelgericht leren
Help medewerkers hun ontwikkeling te koppelen aan persoonlijke waarden en organisatiedoelen. Dit verhoogt de motivatie en het eigenaarschap. -
Gebruik HR-analytics om leemtes en krachten zichtbaar te maken
Data laat zien waar bijscholing nodig is, maar ook waar informeel leren al bloeit. -
Creëer psychologisch veilige omgevingen
Teams moeten zich veilig voelen om vragen te stellen, twijfels te delen en fouten te maken. Dáár begint echte groei.
Voor een leven lang leren is gelijkwaardig partnerschap tussen alle betrokkenen essentieel. Echte transformatie vindt niet alleen plaats in beleidsnota’s, maar juist op de werkvloer.
Bij het Nederlands Expertisecentrum Vitaliteit (NEV) helpen wij organisaties om duurzame leerculturen te bouwen die verder gaan dan eenmalige trainingen. Wij geloven in vitaliteit door duurzame, langetermijngroei: wanneer mensen zich energiek, verbonden en in staat voelen om bij te dragen, volgt prestatie vanzelf.
Of je nu HR-professional, teamleider of directielid bent: NEV helpt je om de stap te zetten van reactief naar regeneratief HR—van vinkjes zetten naar het cultiveren van menselijk potentieel. Met behulp van HR-analytics begeleiden we je bij het ontwerpen van systemen, ontwikkelen van vaardigheden en vormgeven van een cultuur waarin leren een vanzelfsprekend onderdeel van het werk wordt.